Streszczenie:
Przewlekły ból krzyża* jest częstym problemem w opiece podstawowej. Wywiad i badanie fizykalne powinny przypisać dolegliwości pacjentów do jednej z czterech kategorii: 1. nieswoisty ból krzyża, 2. ból pleców związany w radikulopatią lub zwężeniem kanału kręgowego, 3. ból pleców odniesiony spoza kręgosłupa lub 4. ból pleców związany z inną, swoistą przyczyną ze strony kręgosłupa. W przypadku pacjentów, u których ból pleców związany jest z radikulopatią, zwężeniem kanału kręgowego lub inną swoistą przyczyną ze strony kręgosłupa, za pomocą obrazowania metodą rezonansu magnetycznego lub tomografii komputerowej można ustalić rozpoznanie, a wyniki badania mogą posłużyć jako wskazówki w postępowaniu. U pacjentów z nieswoistym bólem należy opóźnić – przynajmniej o 1-2 miesiące – wykonanie zdjęcia rentgenowskiego odcinka lędźwiowego kręgosłupa, ponieważ nie ma potwierdzonych danych dotyczących poprawy wyników leczenia. Lekami pierwszego rzutu w przewlekłym bólu krzyża są paracetamol i niesteroidowe leki przeciwzapalne. Niektórym pacjentom, którzy nie odpowiadają na niesteroidowe leki przeciwzapalne, może pomóc tramadol, opioidy oraz inne leki stosowane pomocniczo. W niektórych sytuacjach klinicznych skuteczna jest akupunktura, ćwiczenia fizyczne, wielospecjalistyczne programy rehabilitacyjne, masaż, terapia behawioralna oraz manipulacje w obrębie kręgosłupa. Pacjenci z objawami korzeniowymi mogą odnosić korzyści z iniekcji steroidów do przestrzeni nadtwardówkowej, ale badania dały niejednoznaczne wyniki. Większość pacjentów z przewlekłym bólem krzyża nie odniesie korzyści z zabiegu chirurgicznego. Ocenę chirurgiczną można rozważać w przypadku wybranych pacjentów z upośledzeniem funkcjonowania lub bólem opornym na leczenie pomimo zastosowania niechirurgicznych metod leczenia.